PRZEKSZTAŁCENIA

Przekształcenia spółek

Dopuszczalne jest dokonywanie przekształceń spółek handlowych we wszelkich możliwych kierunkach, tj. spółki osobowej w kapitałową, spółki kapitałowej w osobową, spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową lub osobowej w inną osobową. Dopuszczalne jest również przekształcenie firmy jednoosobowej (wpis do ewidencji działalności gospodarczej) w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Ponadto Kodeks spółek handlowych przewiduje przekształcenie spółki cywilnej w dowolną spółkę handlową, zezwalając na odpowiednie stosowanie przepisów o przekształceniu spółki jawnej w inną spółkę handlową. Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej, a wspólnicy spółki przekształconej uczestniczący w przekształceniu stają sią z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej.


Podział spółek

W odróżnieniu od łączenia się spółek, podziałowi mogą podlegać jedynie spółki kapitałowe. Z wyłączeniem spółek w likwidacji, które rozpoczęły podział majątku oraz spółek w upadłości. Nie może zostać podzielona także spółka akcyjna, której kapitał zakładowy nie został pokryty w całości. Podział spółki kapitałowej może być dokonany na jeden z czterech przewidzianych w kodeksie spółek handlowych sposobów:

  1. Przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie).
  2. Przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek).
  3. Przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki).
  4. Przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Łączenie się spółek

Połączenia spółek (fuzje) możliwe są wg niżej przedstawionych sposobów:

  1. Połączenie przez przejęcie (inkorporacja), które polega na tym, że następuje przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie), spółka przejmowana przestaje istnieć a w jej prawa i obowiązki wstępuje spółka przejmująca - tzw. sukcesja uniwersalna.
  2. Połączenie przez zawiązanie nowej spółki, które polega na tym, że tworzony jest nowy podmiot, na który przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek, a ich wspólnicy otrzymują udziały lub akcje nowej spółki; w tym wariancie połączenia wszystkie łączące sią spólki przestają istnieć a w ich miejsce wstępuje spółka nowozawiązana.

Ustawodawca przewiduje dwa rodzaje ograniczeń w zakresie możliwości łączenia się spółek - podmiotowe i przedmiotowe:

  1. Spółki osobowe mogą łączyć się jedynie poprzez zawiązanie spółki kapitałowej, a spółka osobowa łącząca się ze spółką kapitałową nie może być spółką przejmującą lub nowozawiązaną (ograniczenia podmiotowe).
  2. Nie mogą łączyć się spółki w likwidacji, które rozpoczęły podział majątku, ani spółki w upadłości niezależnie od tego czy są spółkami osobowymi, czy kapitałowymi (ograniczenia przedmiotowe).

Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę prawa handlowego

Zgodnie z regulacją (art. 551 § 5 k.s.h.) osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą może przekształcić swoją działalność w jednoosobową: spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółkę akcyjną. Osoba fizyczna z dniem przekształcenia staje się akcjonariuszem/udziałowcem spółki powstałej na skutek przekształcenia, a spółce przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy związane z przekształconą działalnością gospodarczą. (art. 584 z indeksem 2 k.s.h.).Przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w spółkę kapitałową skutkuję tzw. sukcesją uniwersalną w zakresie praw i obowiązków na gruncie prawa handlowego. Sukcesja ta nie dotyczy jednak praw i obowiązków na gruncie prawa podatkowego. Powyższe oznacza, że spółka przekształcona pozostaje podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi będzie stanowiła inaczej. Powyższej zasady nie stosuje się jednak do ulg podatkowych przewidzianych w przepisach prawa podatkowego. Brak sukcesji podatkowej wynika z faktu, że osoba fizyczna wraz z przekształceniem nie traci bytu prawnego. Osoba ta nadal pozostaje podatnikiem, na którym ciąży obowiązek zapłaty zobowiązań podatkowych powstałych przed przekształceniem. Warto zwrócić uwagę, iż w wyniku przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej może powstać tylko i wyłącznie jednoosobowa spółka kapitałowa.

Jedną z zalet przekształcenia przedsiębiorcy w spółkę jest przejęcie przez nią – w ramach sukcesji uniwersalnej – praw i obowiązków przedsiębiorcy. Jest to istotne ułatwienie w porównaniu do alternatywnego rozwiązania, jakim jest wniesienie aportem przez przedsiębiorcę swojego przedsiębiorstwa do spółki. W przypadku aportu nie dochodzi do automatycznego przejęcia przez spółkę zobowiązań, w tym wynikających z umów zawartych w ramach przedsiębiorstwa. W takim przypadku konieczne jest uzyskiwanie osobnych zgód od każdego z kontrahentów przedsiębiorcy na przeniesienie umowy na spółkę, co w praktyce jest często procesem czasochłonnym. Zdarza się także, że kontrahenci uzależniają zgodę od wprowadzenia korzystnych dla nich zmian do przenoszonych umów. Przejęcie umów w tym zobowiązań z nich wynikających na podstawie sukcesji uniwersalnej w ramach przekształcenia przedsiębiorcy w spółkę pozwala uniknąć podobnych niedogodności.

We wszystkich wyżej wymienionych przypadkach służymy radą i pomocą naszym Klientom.